محمدحسين ناصر الشريعه

341

تاريخ قم ( فارسى )

نموده ، بعد از آن به يزد آمده و در « مدرسهء خان » حجره گرفت و خدمت مرحوم حاج ميرزا سيد حسين وامق و آقا سيد يحيى مجتهد يزدى مشغول تحصيل سطوح گرديد . سپس در اوايل جوانى و بهار زندگانى با عزمى راسخ و شوقى غالب به طرف اعتاب مقدسه رهسپار و در سامره كه در آن وقت به واسطه وجود مرحوم حجة الاسلام حاج ميرزا محمد حسن شيرازى مركز علم و فقاهت بود رحل اقامت افكند . در آن‌جا نزد جماعتى من جمله سيد سند و ركن معتمد آقا سيد محمد فشاركى اصفهانى تلمذ و تحصيل نمود و چندى هم در نجف اشرف خدمت سيد معظم له و علامهء ثانى محمد كاظم خراسانى مشغول ، سپس به كربلا آمده توطن كرد . در سنهء 1328 و 29 قمرى كه فقير در كربلا مشرف بود مشار اليه در مدرسهء حسن خان تدريس مىكرد . چند سال بعد به دعوت و درخواست حاج سيد اسمعيل عراقى و ديگران به سلطان آباد عراق ( اراك ) تشريف‌فرما و در آن‌جا مشغول تدريس گرديدند . در سنهء 1339 بود كه حقير در آن‌جا در مدرسهء سپهدار به خدمتشان مشرف ، ولى متأسفانه مكثى ننموده و به قم مراجعت كردم . در سال 1340 قمرى عيد نوروز كه مشار اليه به همراهى چند تن از مخصوصين به جهت زيارت به قم آمدند ، و زوار و مجاورين از حضرتش تقاضاى توقف و اقامت در قم را نمودند ، جنابش كه باطنا و قلبا مايل به اقامت قم بودند در قم مقيم و مختصر اثاثيهء خود را نيز فرستادند از سلطان آباد آوردند ، و در قم مشغول تدريس و امامت شدند . چون قم مركز عراق عجم و چهار سوى ايران است ، متدرجا از اطراف و اكناف و قراى بعيده و مدن متوسطه و كبيره اهل علم و طالبين تحصيل ، چون هاله بر گرد قمر ، در اطراف جنابش مجتمع گرديده و حوزهء علميه قم را تشكيل دادند . صبح‌ها در دار السياده ( مسجد بالاسر ) همين جائى كه فعلا مقبره معزى اليه است مشغول تدريس خارج فقه و شبها در مدرسه فيضيه يا يكى از بيوتات و مرافق حرم مشغول تدريس خارج اصول شدند . ايشان را در قم ترقيات و اشتهارات عظيمه دست داد ، به‌طورى كه از نامدارترين علماء شيعه اماميه و مراجع تقليد عصر خود گرديد . رسائل عمليهء مشار اليه هم به فارسى و عربى مستقلا كرارا به طبع رسيد . پس از چند سال توقف مبتلا به مرض قلبى گرديد و مدت‌ها مشغول معالجه بودند تا بهبودى حاصل و مجددا به تدريس در مسجد عشقعلى ادامه دادند . تا اين كه در سال 1355 مرحوم و در محل تدريس خود مدفون گرديدند . در حدود هشتاد سال داشتند دو تاليف دارند